โรคมือเท้าปาก สาเหตุ อาการ การรักษา ที่พ่อแม่ควรระวัง

โรคมือเท้าปาก (Hand, Foot and Mouth Disease) เป็นโรคที่พบได้บ่อยในเด็ก โดยเฉพาะเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 5 ปี เกิดจากการติดเชื้อไวรัสกลุ่มเอนเทอโรไวรัส (Enterovirus) ซึ่งมีสายพันธุ์ที่พบบ่อย เช่น Coxackie virus และ Enterovirus 71 โรคนี้สามารถแพร่กระจายได้ง่ายผ่านการสัมผัสน้ำลาย น้ำมูก หรืออุจจาระของผู้ป่วย รวมถึงการไอหรือจามรดกัน

สาเหตุและการแพร่กระจาย

โรคมือเท้าปากเกิดจากเชื้อไวรัสที่เข้าสู่ร่างกายผ่านการสัมผัสโดยตรงกับน้ำลาย น้ำมูก หรืออุจจาระของผู้ป่วย หลังจากเชื้อเข้าสู่ร่างกาย จะมีการเพิ่มจำนวนภายในลำคอ ต่อมน้ำเหลือง และระบบทางเดินอาหาร ก่อนที่เชื้อจะเข้าสู่กระแสเลือดและกระจายไปยังอวัยวะต่าง ๆ เช่น มือ เท้า และช่องปาก

อาการของโรค

อาการเริ่มต้นของโรคมือเท้าปาก ได้แก่ ไข้ต่ำ ปวดเมื่อยตามตัว เบื่ออาหาร ปวดท้อง และเจ็บภายในช่องปาก ต่อมาจะเกิดแผลในช่องปากและผื่นแดงตุ่มน้ำบริเวณมือและเท้า โดยลักษณะเฉพาะของแผลในช่องปากคือฐานแผลเป็นสีเหลืองล้อมรอบด้วยวงสีแดง ส่วนมากพบที่ริมฝีปาก เยื่อบุช่องปาก หรือลิ้น ในบางกรณีอาจพบผื่นบริเวณก้นหรือลำตัวในเด็กทารก

การรักษาและการดูแลเบื้องต้น

โรคมือเท้าปาก ทำให้ผู้ปกครองหลายคนสงสัยว่า หากเป็นโรคมือเท้าปากกี่วันหาย ซึ่งเราได้คำตอบว่า โรคมือเท้าปากนั้น มักหายได้เองภายใน 7-10 วัน โดยกลไกภูมิคุ้มกันของร่างกาย การรักษาหลักเป็นการดูแลตามอาการ เช่น การเช็ดตัวลดไข้ การให้ยาลดไข้ และการใช้ยาชาป้ายแผลในปาก นอกจากนี้ควรประเมินภาวะร่างกายขาดน้ำ ซึ่งมีความสำคัญมากสำหรับเด็กที่ป่วย

ระยะเวลาการหายป่วย

โดยทั่วไปโรคมือเท้าปากจะหายได้เองภายใน 7-10 วัน หากไม่มีภาวะแทรกซ้อน อย่างไรก็ตาม ผู้ปกครองควรสังเกตอาการผิดปกติ เช่น ไข้สูง ซึม อาเจียน หรือหอบ ซึ่งอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อน เช่น การติดเชื้อที่ระบบประสาท หรือระบบไหลเวียนโลหิต หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพาเด็กไปพบแพทย์ทันที

การป้องกันและการจัดการในกรณีระบาด

การป้องกันโรคมือเท้าปากสามารถทำได้โดยการล้างมือบ่อย ๆ หลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย และหลีกเลี่ยงการพาเด็กไปยังสถานที่แออัด เช่น สนามเด็กเล่นหรือห้างสรรพสินค้า หากมีการระบาดในโรงเรียนหรือสถานรับเลี้ยงเด็ก ควรแยกเด็กป่วยและปิดสถานที่ชั่วคราว พร้อมทำความสะอาดสถานที่อย่างเข้มงวด เช่น ของเล่น ห้องน้ำ และโรงอาหาร

สรุป

โรคมือเท้าปากเป็นโรคที่พบได้บ่อยในเด็กเล็ก และโรคมือเท้าปากกี่วันหาย มีการดูแลรักษาตามอาการและการป้องกันการแพร่กระจายของเชื้อเป็นสิ่งสำคัญ ผู้ปกครองควรสังเกตอาการของเด็กอย่างใกล้ชิด และหากมีอาการแทรกซ้อนควรรีบพาไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม